مواجب داريم كه از بابت سالى ده تومان موضوع « 1 » مىشود . تتمه را دستى مىگيرند و تفنگچىگرى مفت بايد بكنيم . شب جمعه 25 [ شعبان ] از ميان كتل حركت نموديم به سمت دشت ارژن . « 2 » مدّت پنج ساعت و 20 دقيقه راه رفتيم - سه فرسخ و نيم - يك ساعت و نيم از كتل بالا رفتيم و يك ساعت و نيم در جلگه و دشت راه رفتيم . وارد شديم به شاه سليمان « 3 » كه مقام حضرت سليمان بوده . در كنار همين دشت چمن و طرفى درياچهء آب شيرين است و عرض دشت نيم فرسخ الى يك فرسخ . بيضى شكل است ، به طول دو سه فرسخ . و شاه سليمان عبارت از اطاق و مسجدى و صورت قبرى است و در روى آن چهار گودال كه گويند جاى پاى دلدل است و سنگى ديگر هست ، گويند جاى پاى حضرت مولا است و اطراف ، درخت‌هاى چنار زياد خيلى قوى و كهنه و قبرستان و چشمهء آب سرد خوشگوار فراوان ، كه گويند حضرت سليمان در اين آب غسل كرده و ييلاق خوبى است . هميشه باد شمال مىوزد . و در پهلوى آن كوهى است و در كمر كوه غاريست كه سوراخ تنگى دارد و مردم به زحمت وارد آن‌جا مىشوند و هركس داخل شد ، دليل دانند بر حلالزادگى او و الّا بيچاره منفعل و سرافكنده مىشود كه حرامزاده است . و در روى كوه مقابل به فاصلهء نيم فرسخ برف است و اين اوّل برفى است كه در مراجعت از بوشهر به چشم ديده شد . در كازرون هم قدرى برف از راه دور آورده بودند . قريه‌ايست نزديك شاه سليمان كه نان لواش و شيره و ماست و كنگر و مرغانه و كره و عسل دارند . از ميان كتل پيره‌زن تا اوّل دشت ، جنگل انبوهى است از بلوطهاى بزرگ كهن و بادام و بعضى اشجار ؛ و شير درّنده هم در آخر كتل نزديك چشمهء آب برف ديده مىشود و هكذا در ميان دشت . سه روز قبل از عبور ما چند نفر را دريده بود . كتل‌ها و گردنه‌هاى راه بوشهر به شيراز خيلى سخت‌تر است از راه كيالان . در اين راه بايد از پنج رشتهء كوه گذشت و قطع نمود به گردنه‌ها و كتل‌ها [ ى ] سخت طولانى . و سختى راه كيالان به قدر خمس همهء اين سختىها ، اگر بشود ، و آن خيلى سخت‌تر است از راه چل 74 جايدر 75 و اوّلى 30 فرسخ و دومى 40 و سومى 50 فرسخ است و هرقدر بر طول راه بيفزايد جلگه‌ايست و اصل گردنه و كتل و سختى در هر سه يكى است و اين قدرها نقلى دارد « 4 » بر مردم . اشتباه است كه [ تصور شود ] هرگاه راه چل جايدر را بسازند بهتر است و هموارتر است .

--> ( 1 ) . كسر ( 2 ) . در نسخهء خطّى : دشت ارژنهء ( 3 ) . در نسخهء خطّى : سلمان ( 4 ) . احتمالا « ندارد » صحيح است .